01
Een sessie meet mening over een plan
Mensen zijn beleefd in een vergaderzaal en eerlijk op de werkvloer. De sessie meet het eerste.
OneDayBuild, het bouwdagmerk van Appfront
Draagvlak bij eindgebruikers of eerst een dag bouwen?
Monteurs, leerkrachten, chauffeurs, verpleegkundigen: de mensen die een app straks elke dag moeten gebruiken, geloven een presentatie niet. Ze hebben al te vaak een systeem gekregen dat 'hun werk makkelijker zou maken'. Draagvlak halen met workshops en klankbordgroepen is de gebruikelijke route. Een bouwdag zet het ding op hun eigen telefoon, en dan hoef je niet meer te vragen wat ze ervan vinden.
- Eén werkdag
- Werkend prototype
- Code in je eigen repository
01/06
Waar de twee routes uit elkaar lopen
Een klankbordgroep praat over een plan. Een gebruiker met een telefoon praat over zijn werk.
De gebruikelijke manier om draagvlak te halen is netjes: een klankbordgroep, een paar sessies, een lijst wensen, een presentatie van het ontwerp. Iedereen mag meedenken. Het probleem is dat mensen in zo'n sessie meedenken over een plan, en dat een plan iets anders is dan hun werk. Ze zeggen ja tegen het ontwerp en nee tegen de app, zodra die er is, omdat de app niet doet wat ze in hun hoofd hadden.
Bij mensen die met hun handen werken, is dat nog sterker. Een monteur weet niet of hij een app wil tot hij hem met vieze handen in een kruipruimte heeft geprobeerd. Een leerkracht weet het pas op vrijdagmiddag met dertig kinderen. Een chauffeur pas na een dag op de weg. Geen sessie in een vergaderzaal haalt dat naar boven.
Een bouwdag zet één werkend deel op de telefoon van een paar echte gebruikers, met hun eigen werkorders, hun eigen klassen, hun eigen ritten erin. Daarna hoef je niet te vragen of ze het willen; je ziet of ze het gebruiken en je hoort binnen een dag wat er niet klopt. Dat is draagvlak dat niet is opgehaald maar is ontstaan, en het is het enige soort dat de invoering overleeft.
02
Een prototype meet gedrag
Of iemand het de tweede dag nog opent, zegt meer dan wat hij in een sessie zei.
03
De kritiek wordt concreet
Niet 'ik weet niet of dit werkt', maar 'de knop is te klein met handschoenen'. Daar kun je iets mee.
04
Drie gebruikers zijn genoeg
Een prototype bij drie mensen die het echt gebruiken, levert meer op dan een klankbordgroep van twintig.
02/06
Wat valt binnen en buiten de bouwdag
Binnen scope
- Het deel van de app dat de gebruiker het vaakst gaat doen, werkend op zijn eigen telefoon.
- Gevuld met zijn eigen werk: echte orders, echte klassen, echte ritten, of een set die erop lijkt.
- Drie tot vijf gebruikers die het een week gebruiken, met een manier om te zeggen wat er niet klopt.
- Een live URL en de code in je eigen repository.
Buiten scope
- De volledige app met alle functies voor alle rollen.
- Koppelingen met het planningssysteem, het rooster of de boordcomputer.
- Een uitrol naar alle gebruikers, met training en beheer.
- Een formeel adviestraject met de ondernemingsraad; dat is een apart gesprek, zie hieronder.
03/06
Hoe de bouwdag verloopt
- Stap 1
Kies de handeling
Wat doet de gebruiker het vaakst, en waar ergert hij zich nu aan. Dat wordt het prototype.
- Stap 2
Kies de gebruikers
Drie tot vijf, waaronder minstens één die sceptisch is. Zonder scepticus leer je niets.
- Stap 3
Bouwen
Op de telefoon, met hun eigen gegevens erin, groot genoeg voor handschoenen en fel licht.
- Stap 4
Op de werkvloer proberen
Niet in een zaal. In de bus, in de klas, in de kruipruimte.
- Stap 5
Luisteren
Een week lang. Wat ze zeggen in het voorbijgaan is waardevoller dan wat ze invullen in een formulier.
- Stap 6
Opleveren
Live URL, code in je eigen repository en de lijst met wat de gebruikers veranderd willen zien.
Volgende stap
Wil je weten wat je gebruikers echt vinden?
Vertel wie de app straks moet gebruiken en wat ze nu doen in plaats daarvan. In een korte intake kiezen we de handeling die in één dag op hun telefoon kan, en met wie je begint.
04/06
Eerlijk over deze vergelijking
- Luisteren blijft nodig. Een prototype vervangt het gesprek niet; het maakt het concreet. Wie niet luistert naar wat de drie gebruikers zeggen, heeft aan het prototype niets.
- Een slecht prototype kost draagvlak. Als de eerste versie op de werkvloer hapert, hoor je dat een jaar later nog. Laat alleen zien wat werkt, en zeg eerlijk wat er nog niet in zit.
- De ondernemingsraad is een apart traject. Een app die registreert wat medewerkers doen, kan een volgsysteem zijn waar de OR over gaat. Een prototype bij drie vrijwilligers is nog geen invoering, maar bespreek het vooraf, niet achteraf.
- Soms is de weerstand terecht. Als drie gebruikers na een week zeggen dat het hun werk niet beter maakt, is dat geen mislukking van het prototype maar een antwoord. Goedkoper dan hetzelfde antwoord na de uitrol.
05/06
Twee manieren om verder te gaan
De bouwdag maakt je idee aantoonbaar. Wil je daarna doorbouwen naar een volwaardige applicatie, dan doet Appfront dat traject.
Eén bouwdag, OneDayBuild
- Je wilt weten of de mensen op de werkvloer het gaan gebruiken, en een sessie geeft dat antwoord niet.
- Aan het eind van de dag staat het op de telefoon van drie echte gebruikers.
- Één dag, vaste prijs, code in je eigen repository.
Volledig traject, Appfront
- De gebruikers willen het en je wilt het naar iedereen brengen.
- Koppelingen met planning en rooster, alle rollen, training, beheer en de afspraken met de OR.
- Een traject bij Appfront, met beheer en doorontwikkeling.
06/06
Veelgestelde vragen
Is een klankbordgroep dan zinloos?
Niet zinloos, maar beperkt. Een klankbordgroep is goed om te horen welke problemen mensen ervaren, en slecht in voorspellen of een oplossing gebruikt gaat worden. Gebruik de groep voor het probleem, het prototype voor de oplossing.
Hoeveel gebruikers hebben we nodig voor een eerlijk beeld?
Drie tot vijf, als ze het echt gebruiken in hun eigen werk. Meer gebruikers geven meer meningen, niet meer inzicht. Belangrijker dan het aantal is dat er minstens één scepticus bij zit; wie alleen enthousiastelingen kiest, leert niets.
Wat als de gebruikers geen smartphone van de zaak hebben?
Dan is dat het eerste dat je leert. Een app op een eigen telefoon roept vragen op over privacy en vergoeding, en die komen bij de uitrol ook. Voor de bouwdag volstaan een paar leentoestellen; voor de invoering is het een beleidsvraag.
Moet de ondernemingsraad erbij betrokken worden?
Als de app registreert wat medewerkers doen, wanneer en waar, kan hij een personeelsvolgsysteem zijn waarvoor de OR instemmingsrecht heeft. Een prototype bij een paar vrijwilligers is nog geen invoering, maar informeer de OR vooraf; een OR die het van de werkvloer hoort, is tegen.
Wat als de gebruikers iets heel anders willen dan het plan?
Dan is dat het belangrijkste resultaat van de bouwdag. Wat gebruikers na een week zeggen, is wat het plan had moeten zijn. Beter nu dan na de uitrol, en het prototype is het bewijs waarmee je het plan bij het management bijstelt.
Werkt dit ook voor kantoormedewerkers?
Ja, maar het verschil met een sessie is kleiner, omdat hun werk al op een scherm gebeurt. Bij monteurs, chauffeurs, zorg en onderwijs is de kloof tussen zaal en werkvloer het grootst, en daar levert een prototype het meest op.
