Van wie is code die een AI heeft geschreven?

Laat je bouwen door een bureau of freelancer, dan gaat het over eigendom en overdracht: wie mag de code gebruiken, wat staat in het contract. Die kant staat op wie is eigenaar van de code. Hier gaat het over de laag daaronder. Een overdrachtsclausule verplaatst een recht van de een naar de ander, maar rust er op code geen auteursrecht, dan verplaatst die clausule niets.

Wat volgt is algemene uitleg, geen juridisch advies. Het onderwerp beweegt: in Europa is er geen uitspraak die dit voor AI-output beslecht en er lopen rechtszaken zonder uitkomst.

Het Amerikaanse Copyright Office publiceert sinds 2024 in delen een rapport over auteursrecht en AI. Deel 2, over wat beschermd kan zijn, verscheen op 29 januari 2025. De conclusie: menselijke creativiteit blijft de kern. Beschermd is de menselijke expressie in de output en de creatieve bewerking daarvan, maar alleen instructies intypen maakt je geen auteur. AI als hulpmiddel staat bescherming niet in de weg. Zie de AI-pagina van het Copyright Office.

In Europa staat het nergens zo expliciet, maar de uitkomst wijst dezelfde kant op. Sinds het Infopaq-arrest geldt in de hele Unie dat een werk een eigen intellectuele schepping van de maker moet zijn, in Nederland: een eigen oorspronkelijk karakter met het persoonlijk stempel van de maker. Die toets veronderstelt een mens die vrije creatieve keuzes maakt, wat ontbreekt als een model de expressie bepaalt. De EU regelde vooral de modellenbouwers: artikel 53 van de AI-verordening verplicht aanbieders van algemene AI-modellen sinds 2 augustus 2025 tot een auteursrechtbeleid en een publieke samenvatting van hun trainingsdata, maar over jouw output zegt dat niets. Elk echt project is dus gemengd: wat jij stuurde en herschreef kan beschermd zijn, het gegenereerde deel niet, en die grens is achteraf niet af te lezen.

Twee voorbeelden. De GitHub-voorwaarden zeggen dat GitHub geen eigendom claimt op je invoer of output, en meteen daarna dat output kan lijken op code van derden inclusief code onder een open source licentie, dat er geen garantie is dat hij vrij is van eigendomsclaims, en dat jij hem moet beoordelen voor gebruik. De voorwaarden van Anthropic zeggen dat de klant de output bezit en dat Anthropic recht, titel en belang overdraagt, gevolgd door de woorden die het punt zijn: voor zover aanwezig. Een leverancier draagt alleen over wat hij heeft.

Lees bij een vrijwaring de uitzonderingen, niet de kop: claims vallen buiten de dekking als je de output hebt aangepast of gecombineerd met techniek van derden, en bij code doe je meestal allebei. En het blijft een afspraak met je leverancier: de partij die later iets van zichzelf in je codebase herkent, bindt het niet.

GitHub erkent dat een klein deel van de output letterlijk gekopieerd kan zijn, en biedt daarom een signaleringsfunctie. De code referencing van Copilot vergelijkt een suggestie met de index van publieke code op GitHub, op basis van ongeveer 150 tekens context, en toont bij een treffer de repositories en de licentie. Je kunt zulke suggesties ook laten blokkeren. Volgens GitHub gebeurt dit bij minder dan een procent van de suggesties, vaker in een vrijwel leeg bestand.

Dat laatste is het bruikbaarste inzicht: het risico is niet gelijk verdeeld. Het loopt op zodra je een lege map opent en een generieke opdracht geeft, want dan heeft het model niets van jou om op te sturen en valt het terug op het voorspelbaarste patroon uit zijn training. Binnen je bestaande code zakt het weer, dus de eerste uren zijn riskanter dan de maanden erna.

Waarom dat meer is dan een schoonheidsfout: open source is niet rechtenvrij. Bij een copyleft-licentie als de GPL krijg je gebruiksrecht onder voorwaarden, en een daarvan kan zijn dat je bij distributie de broncode van het geheel onder diezelfde licentie vrijgeeft. Intern merk je daar niets van, in een gesloten product is dat niet met een creditnota op te lossen. Het gaat wel om het karakteristieke blok, niet om triviale standaardregels. Let ook op de licenties van pakketten die het model erbij haalt.

Zolang je product draait, merkt niemand iets. Het wordt concreet op drie momenten: bij een investeerder die een boekenonderzoek doet en het hoofdstuk intellectueel eigendom invult, bij een overname met een licentiescan, en bij een klant die garanties en een vrijwaring wil.

De vraag is dan niet wie welke regel typte, maar: toon aan. Een overzicht van afhankelijkheden met licenties, de herkomst van de code, wie eraan werkte en op welke basis, en welke tools onder welke voorwaarden zijn gebruikt. Dat je het niet meer weet is zelden een breekpunt, maar het verplaatst het gesprek: naar een korting, een garantie die je zelf afgeeft, geld in escrow of vertraging.

Dit is geen juridisch advies en vervangt geen jurist. Het is de administratie waarmee je later kunt antwoorden in plaats van je schouders ophalen. Code waarvan niemand de herkomst kent durft ook niemand aan te raken, het punt van AI-gegenereerde code onderhouden, en hoeveel je erop kunt bouwen loopt door in is vibe coding klaar voor productie. Zit je eerder in het traject, dan telt dit pas zodra het idee de investering waard blijkt. Dat toets je met een klikbaar prototype in één werkdag.