- Een chatbot of assistent waarmee je gebruiker rechtstreeks praat.
- Een functie die teksten schrijft die als publicatie bedoeld zijn, zoals productbeschrijvingen of samenvattingen.
- Beeldgeneratie, avatars, stemklonen of gegenereerde spraak.
- Bewerking van bestaand materiaal waardoor het op iets echts lijkt dat niet zo gebeurd is.
AI-output markeren in je eigen app
Genereert jouw app tekst, beelden of audio met AI, dan moet je gebruiker dat kunnen weten en moet de output machineleesbaar gemarkeerd zijn. Die verplichting geldt sinds 2 augustus 2026 en wordt sindsdien gehandhaafd. Hieronder wat er precies van je gevraagd wordt, wat de modelaanbieders al voor je doen en wat je zelf moet inbouwen.
Wat er sinds augustus geldt
Twee dingen tegelijk: mensen moeten het weten, en machines moeten het kunnen zien.
De transparantieregels uit de Europese AI-verordening worden sinds 2 augustus 2026 gehandhaafd. Ze vallen uiteen in twee verplichtingen die vaak door elkaar lopen. De eerste is gericht op de mens: praat iemand met een chatbot of een ander systeem dat rechtstreeks met hem communiceert, dan moet duidelijk zijn dat er geen mens aan de andere kant zit. De tweede is gericht op machines: kunstmatig gegenereerde of bewerkte tekst, beeld, audio en video moeten in een machineleesbaar formaat als zodanig gemarkeerd zijn, zodat detectiesoftware ze later kan herkennen.
Die tweede eis is de lastige, want je ziet er niets van. Een zinnetje onder je chatvenster met "antwoorden zijn AI-gegenereerd" dekt de eerste eis maar niet de tweede. Omgekeerd is een onzichtbaar watermerk in een afbeelding wel machineleesbaar, maar zegt het niets tegen de gebruiker die de afbeelding voor zich ziet.
Wat je hier expliciet niet hoeft te doen: voldoen aan het zware regime voor hoog-risico-systemen. Dat pakket, met risicobeheersing, technische documentatie en menselijk toezicht, is via de zogenoemde AI Omnibus verschoven naar 2 december 2027. Dat wordt op dit moment veel door elkaar gehaald. De transparantieplicht geldt nu; de rest nog niet. Voor het bredere kader staat er al EU AI Act en je eigen app.
Wanneer raakt dit jouw app
Het onderscheid zit niet in hoe geavanceerd je bouwt, maar in wat de gebruiker krijgt.
- AI die alleen achter de schermen classificeert, sorteert of aanbeveelt zonder gegenereerde output te tonen.
- Een zoekfunctie die bestaande teksten teruggeeft in plaats van nieuwe te schrijven.
- Code die je met AI schrijft en zelf uitlevert; de eis gaat over output aan eindgebruikers.
- Interne hulpmiddelen zonder gebruikers buiten je eigen team, al blijft markeren dan verstandig.
Wat de modelaanbieders al doen
Een deel van het werk zit al in het model dat je aanroept, maar niet alles en niet overal hetzelfde.
Watermerken in de tekst
Anthropic markeert sinds begin augustus 2026 de output van Claude met een onzichtbaar watermerk, uitdrukkelijk met het oog op de Europese regels. Dat betekent dat gegenereerde tekst die via dat model door jouw app gaat, al een machineleesbaar signaal draagt zonder dat jij iets doet.
Metadata in beeld
Beeldgeneratoren schrijven doorgaans herkomstgegevens in het bestand, vaak volgens de C2PA-specificatie. Het probleem is dat die gegevens sneuvelen zodra je een afbeelding herschaalt, comprimeert of door een verwerkingsstap haalt. Test dat in je eigen pijplijn, want daar gaat het meestal mis.
Wat je zelf overhoudt
De zichtbare kant is altijd jouw verantwoordelijkheid, en de machineleesbare kant zodra je output samenstelt uit meerdere bronnen of zelf naar bestand schrijft. Ga er niet blind van uit dat het model het regelt; controleer wat er aan het eind van jouw keten uit komt.
Hoe je het praktisch inbouwt
Drie plekken in je code, en een testje dat je in een halfuur doet.
Begin bij de gebruiker. Zet de melding waar iemand hem tegenkomt voordat hij iets doet, dus bij de eerste interactie en niet weggestopt in je algemene voorwaarden. Voor een chatinterface werkt een regel bij de opening beter dan een klein label per bericht, omdat dat laatste na drie berichten wegvalt in de ruis.
Bewaar vervolgens aan je eigen kant welke output gegenereerd is. Een simpel veld op je berichten- of bestandsrecord met het gebruikte model en het genereermoment is genoeg. Dat kost bijna niets en je hebt het nodig zodra iemand vraagt waar een bepaald stuk tekst of beeld vandaan komt.
Controleer daarna wat er uit je keten komt. Genereer een afbeelding, haal hem door je normale verwerkingsstappen en kijk of de herkomstgegevens er aan het eind nog in zitten. Bij tekst check je of je niet ergens knipt, samenvoegt of herschrijft op een manier die het signaal van de modelaanbieder wegneemt. Bewerk je output met een tweede model of met eigen sjablonen, dan is het resultaat jouw output geworden en ligt de markering bij jou. Verwerk je in die keten ook klantgegevens, kijk dan ook naar klantdata in AI-tools en de AVG.
Tot slot: zet dit vast in je documentatie. Niet omdat het moet, maar omdat je over een halfjaar niet meer weet welke functies wel en niet door de handhaving geraakt worden. Bij twijfel over wat er in jouw specifieke geval geldt, leg je het voor aan een jurist. Deze pagina is uitleg, geen juridisch advies.
Waar het in de praktijk misgaat
De fouten die we het vaakst zien bij prototypes die met AI-functies live gaan.
- De melding staat er wel, maar pas nadat de gebruiker al drie vragen heeft gesteld. Te laat, want het gaat erom dat hij het wist voordat hij begon.
- De afbeelding wordt na generatie herschaald door een beeldbibliotheek die alle metadata weggooit. Het watermerk was er, en is er niet meer.
- Output van het model wordt door een eigen sjabloon gehaald dat er zinnen omheen zet. Wat eruit komt is niet meer wat het model markeerde.
- Er wordt van uitgegaan dat de leverancier alles regelt. Dat geldt voor sommige modellen wel en voor andere niet, en het verschilt per modaliteit.
- De zware documentatie voor hoog-risico wordt alvast opgetuigd terwijl die pas eind 2027 speelt, en de simpele markering blijft liggen.
Veelgestelde vragen
Vanaf wanneer moet ik AI-output markeren?
De transparantieverplichtingen uit de Europese AI-verordening worden sinds 2 augustus 2026 gehandhaafd. Vanaf dat moment moet duidelijk zijn dat iemand met een AI-systeem te maken heeft, en moeten kunstmatig gegenereerde of bewerkte tekst, beeld, audio en video machineleesbaar gemarkeerd zijn.
Geldt dit ook voor mijn prototype of interne tool?
De verplichting richt zich op systemen die je aanbiedt aan gebruikers. Een prototype dat alleen jij en je collega's gebruiken valt daar in de praktijk buiten. Zet je het open voor klanten, testers of het publiek, dan is het een aanbod en gelden de regels. Omdat de grens vaag is, is markeren vanaf het begin goedkoper dan het er later in bouwen.
Is een zinnetje 'gegenereerd door AI' genoeg?
Voor de gebruiker wel, voor de machine niet. Er zijn twee eisen: de mens moet het weten, en de output moet in een machineleesbaar formaat gemarkeerd zijn zodat detectiesoftware het kan herkennen. Een zichtbare melding dekt alleen de eerste. Een onzichtbaar watermerk of herkomstmetadata dekt alleen de tweede.
Regelt mijn modelaanbieder het watermerk niet gewoon?
Deels. Anthropic markeert de output van Claude sinds begin augustus 2026 met een onzichtbaar watermerk, en beeldgeneratoren schrijven vaak herkomstgegevens in het bestand. Maar dat signaal kan verdwijnen zodra jij de output bewerkt, herschaalt of samenvoegt. Test wat er aan het eind van jouw keten nog in zit.
Wat is C2PA?
C2PA is een specificatie voor herkomstgegevens in mediabestanden: wie of wat het heeft gemaakt, wanneer en met welke bewerkingen. Veel beeldgeneratoren schrijven die gegevens weg. Het is geen wettelijke eis op zichzelf, maar wel een veelgebruikte manier om aan de machineleesbare markering te voldoen.
Moet ik nu ook alles regelen voor hoog-risico AI?
Nee. Die verplichtingen zijn via de AI Omnibus uitgesteld tot 2 december 2027. Dat wordt vaak door elkaar gehaald met de transparantieplicht, die wel al geldt. Bouw je iets dat straks als hoog-risico kan worden aangemerkt, dan is het verstandig om je nu al te oriënteren, maar de eisen zijn er nog niet.
Wat als ik AI alleen achter de schermen gebruik?
Classificeren, sorteren, aanbevelen of samenvatten voor eigen gebruik levert geen gegenereerde output aan de eindgebruiker op, en valt daarmee buiten de markeringsplicht. Zodra je iets toont dat door AI is geschreven of gemaakt, verandert dat. De grens ligt bij wat de gebruiker te zien krijgt.
Wie is verantwoordelijk als ik een bestaand model gebruik?
De verordening legt verplichtingen bij zowel de aanbieder van het model als bij de partij die het systeem aanbiedt aan gebruikers. Als jij de app uitbrengt, ben je die tweede partij en kun je je niet volledig achter je leverancier verschuilen. Wat jouw leverancier al regelt, scheelt werk; het neemt je eigen verantwoordelijkheid niet weg.